Hamlandi samfélag?

Ég hef lengi staðið í þeirri meiningu að þauvandamál sem ég stend frammi fyrir sem tengjast fötlun minni séu einungisnútíma lúxusvandmál. Ég lifi á landi þar sem börn með ótrúlegustu fatlanir eðafæðingagalla komast á legg vegna þess að heilbrigðisþjónustan er svo góð ogfullkomin. Ég lifi á landi þar sem fötluð börn fá að ganga í grunnskóla ogmeira að segja í almenna grunnskóla, svona oftast. Ég lifi á landi þar semallskonar sérúrræði eru í boði fyrir fatlað fólk til þess að gera því lífiðauðveldara svo sem örorkubætur, heimilishjálp, sérstök ferðaþjónusta,frístundaklúbbar fyrir fatlaða og svona mætti lengi telja. Þetta er frábært,sérstaklega þegar horft er til þróunarlandanna og málefni fatlaðra þar. Ég ermjög heppin að vera fædd á Íslandi á þessum tíma, en ekki á Indlandi. Það er þóeitt sem ég gleymdi að nefna.... Ég lifi á landi þar sem vantrú samfélagsins í garð fatlaðs fólks er enn þá mjög mikil og fatlað fólk þarf stöðugt að sínafram á eigið ágæti, ef það ætlar sér að gera eitthvað við sitt líf.

Þrátt fyrir allar framfarirnar sem orðið hafa áundanförnum árum, alla flottu rafmagnshjólastólanna, auknu aðstoðina fráheilbrigðis- og félagsmálakerfinu og hærri bætur, virðast þó viðhorfsamfélagsins ráða mestu um það hversu sjálfstætt og hamingjusamt fatlaða fólkiðgetur orðið. Það er erfitt að ætlast til þess að fatlað ungmenni hefjisjálfstæða búsetu ef skilaboð samfélagsins hafa alltaf verið sú að fatlaðir séuósjálfbjarga börn að eilífu sem ávalt skuli tala niður til. Hvernig á ungmenniðað hafa forsendur til þess að hefja búsetu upp á eigin spýtur með þettaveganesti?

Ég upplifi það hvorki erfitt né þrúgandi að verameð fötlun. Líf mitt er ekki uppfullt af sorg og öfund út í alla þá sem ekkihafa fötlun. Ég lifi frekar innihaldsríku og skemmtilegu lífi og framtíð mín ernokkuð björt. En það er aftur á móti bæði þrúgandi og erfitt að lifa ísamfélagi þar sem fæstir hafa nokkra einustu trú á mína getu og almenningurkemur jafnan fram við mig eins og ég sé hálfviti. Ég get varla farið niður í bæog hvað þá í frí með fjölskyldunni, þar sem ókunnugt fólk er, án þess að verðamjög vör við það að ég nýt ekki sömu virðingar og aðrir. Fólk talar við mig áannan hátt, með afar blíðri rödd og spyr hvort ég hafi ekki gaman af trúðum. Íöðrum tilfellum er ekkert talað við mig heldur horft beint á þá sem með mér eruog þeir spurðir ,,Hvað heitir hún?” eða ,,Má hún fá nammi?”.

Ég geri mér grein fyrir því að fólk meinar vel ogveit stundum hreinlega ekkert hvernig það á að haga sér þegar svona „afbrigðilegt”fólk eins og ég mætir á svæðið. Mér finnst allt í lagi að vekja athygli á þessumálefni vegna þess að þetta er eitthvað sem allir fatlaðir kannast við og ég erþess fullviss að þetta hefur mikil áhrif á líf og þá ekki síst sjálfsmyndfatlaðs fólks. Hvernig ætli sjálfmynd og allur sjálfskilningur fatlaðra barnaþróist ef þetta eru skilaboðin sem þau fá? Það veltur vissulega mikið á þvíuppeldi sem barnið hefur fengið en orðræða samfélagsins og skilaboð þess, semstreyma standslaust um líf allra, hafa einnig mikið að segja.

Á hverjum degi horfi ég upp á fatlað fólk ogungmenni, með fullt af hæfileikum og tækifærum, takmarka líf sitt ömurlegamikið. Þau hafa lært það í gegnum tíðina að þau eigi minni möguleika en aðrirog að þau séu byrgði á samfélaginu en ekki fullgildir þjóðfélagsþegnar. Ábyrgðsamfélagsins er, að mínu mati, mjög mikil í þessu samhengi. Hvernig ætlisjálfsmynd þessa fólks væri ef þau hefðu alla tíð verið metin til jafns viðaðra og fengið sömu virðingu? Það er hvorki fötlunin né þjónustuskortur semháir þennan hóp. Það eru fyrst og fremst viðhorf samfélagsins sem eru hamlandi.

-Embla Ágústsdóttir

Klám í auglýsingum

Eftirfarandi texti er verkefni sem ég gerði í kynjafræði. Ég fann ekki nákvæmlega þá mynd sem ég tala um þarna, en ég fann nokkrar í sama stíl, frá sama framleiðanda.

Hversu lágt er hægt að fara?

Hversu langt gengur fólk til þess að græða (eða allavega gera tilraun til þess)? 

Það birtist heilsíðu auglýsing í framhaldsskólablaðinu Verðandi þar sem verið var að auglýsa orkudrykk. Auglýsingin var ljósmynd sem innihélt aðeins tvennt, orkudrykkinn sjálfan og nakta konu. Sex sell sex sell sex sell! Þessi auglýsing er lýsandi dæmi um birtingarmynd klámvæðingarinnar. Fólki (ungmennum) finnst almennt séð ekkert athyglisvert við þessa auglýsingu og þau telja okkur Írisi bara vera klikkaðar að vera að velta okkur uppúr þessu. Ég held það sé fyrst og fremst vegna þess að almenningur er orðin gegnsósa af áhrifum klámvæðingarinnar. Fólk er alveg hætt að kippa sér upp við nakta kvenmannslíkama þegar það flettir blaðinu yfir morgunmatnum. Okey, kannski er þetta bara jákvætt, minni feimni um nektina og fólk (konur) fá meira frelsi varðandi sinn eigin líkama. Kannski?
Ég held þó ekki. Ég tel ekki að frelsi kvenna muni aukast, þvert á móti. Auglýsing sem þessi ýtir hressilega undir staðalímyndir um líkamsvöxt og útlit kvenna. Sem í þessu tilfelli er granna, brúna, ljóshærða gellan sem er með algerlega slétta húð og ,,mátulega” stór brjóst. Þessi auglýsing er kynferðisleg, án nokkurs vafa, í ljósi nektar konunnar plús auðvitað ,,fuck you” merkið sem hún gefur og að hún skuli vera með muninn opin á ákveðin hátt, kynferðisleg tákn, táknfræði.
Með þessari auglýsingu er línan milli kynlífs, kláms og hversdagsleikans orðin ansi lítil og mjó. Mér finnst þessi mynd vera ,,pjúra” klám. Ég upplifi mikla hlutgervingu í auglýsingunni og mér finnst vera gert lítið úr manneskjunni. Hún er bara ,,eitthvað flott”, eitthvað sem veitir vellíðan og getur fullnægt einhverjum kynferðislegum löngunum. Líkaminn er í raun bara notaður sem leikfang.
Þessi mynd birtist, eins og áður segir, í framhaldsskólablað sem dreift er í alla framhaldsskóla landsins og nemendur eru hvattir til þess að lesa blaðið af því það snýr að þeirra samfélagi og menningu. Ég tel þessa auglýsingu hafa mikill áhrif á ungmenni í framhaldsskólum, jafnt stelpur sem strák. Staðalímyndakúgunin getur veikt sjálfsmyndir ungra stúlkna og mynd sem þessi getur jafnvel leitt til átröskunarsjúkdóma á borð við Anorexiu. Hugmyndir stráka um fallegan líkama brenglast, þeir fara að gera óraunhæfar kröfur til umhverfisins (kvenna), einnig geta þeir farið að hlutgera konur nánast ómeðvitað og getur þetta valdið miklum vonbrigðum þegar strákar fara að átta sig á því að þetta sé feik.

Akureyrarferð

 

Ég gekk út og fann hvernig ég andaði að mér ferska og jafnframt kalda loftinu sem umkringdi mig alla. Við gengum að bílnum, sem var í sama stæði og síðast. Við keyrðum af stað í átt að sama stað og síðast. Ég sat í bílnum og velti því fyrir mér hvort það væri spegill í sólskyggninu sem var klesst upp að loftinu í bílnum. Mig langaði gjarnan að sjá hvort hárgreiðslan hefði farið úrskeiðis í fluginu. Ég lét sólskyggnið þó vera og lét mér nægja að strjúka fingrunum í gegnum hárið. Ég leit út um gluggann og kom auga á risastórt, upplýst hjarta í fjallshlíðinni. Ég gleymdi áhyggjunum varðandi hárið samstundis og varð heilluð af hjartanu. Þegar bílinn staðnefndist á rauðu ljósi gat ég loks tekið augun af hjartanu, en kom þá auga á rauðaljósið í götuvitanum, það var líka hjartalaga. Í hvaða paradís var ég eiginlega komin?

Ég hef ekki skrifað blogg síðan 3. janúar! Mér finnst alltaf voðalega erfitt að blogga þegar ég hef ekki gert það lengi. En ég er í einhverjum ham núna sem verður nýttur til bloggskrifa.
Ég hef átt yndislegar vikur undanfarið. Svona ,,hamingjusamar-brjálað að gera vikur”, þið vitið. Fyrir rúmum þrem vikum síðan fór ég til Akureyrar og hélt þar 2 fyrirlestra, annar var í Háskólanum og hinn fyrir Þroskahjálp. Þessi frásögn hér að ofan er um upphaf þessarar stuttu, en mjög svo yndislegu Akureyrarferðar. Fyrirlestrarnir gengur alveg rosalega vel og ég náði að eiga innihaldsríkar samræður við allskonar fólk, sem allt náði að veita mér ómældan innblástur. Ég upplifði magnaða og fullkomlega ólýsanlega tilfinningu þegar ég sat fyrir framan fullri stofu af fólk. Ég var að segja eins skýrt og ég gat það sem mér finnst mikilvægast og mest kröftugt í lífinu. Á mig horfðu u.þ.b. 70 augu og í þessum augum sá ég og fann að fólkið sem þarna sat var virkilega að meðtaka það sem ég sagði. Sumir voru að uppgötva eitthvað nýtt og voru sigri hrósandi, aðrir voru að fá enn sterkari trú á það sem þeir áður vissu og voru líka sigri hrósandi! Ég var komin í raunverulega paradís! Það að fá tækifæri til að opna huga fólks og veita þeim ótakmarkaða trú á eigin getu er ómetanlegt!

Ég lagðist aðeins upp í afar mjúkt rúm á milli fyrirlestranna minna fyrir norðan. Planið var að leggja mig smá, svo ég hefði orku í næsta fyrirlestur. Ég lág þarna í þessu mjög svo mjúka rúmi og fann hvernig ég var að springa úr hamingju. Ekki af því ég hafði unnið í lottó, fengið utanlandsferð, eignast plastama sjónavarp né fundið hinn eina sanna drauma maka. Neinei ekkert svoleiðis. Ég var að springa úr hamingju af því ég upplifði það svo sterk að geta gefið öðru fólki eitthvað... eitthvað sem ekki fæst í Bónus.

Það sem gaf mér þó allra mest var allt fólkið sem við mig talaði, eða sendi mér póst. Fólk sem var upp fullt af jákvæðni og eldmóð. Ég hitti og fór á fund með einum nema, sem var áhuginn uppmálaður og hafði mikinn metnað fyrir sínum málefnum.

Ég hef ekki nokkrar einustu áhyggjur af framtíðinni með þetta fólk innbyrðis. Frekar lít ég björtum augum fram á við og sé ekkert nema jákvæða þróun! 

Hamingjukveðja
Emblan sem er Ágústsdóttir

Morgunblaðið 27. janúar

Ferða,,þjónusta” fatlaðra

Ferðaþjónusta fatlaðra er þekkt félagslegt úrræði sem kom fram í dagsljósið þegar fatlað fólk fór að skríða út af stofnunum landsins, hægt og bítandi. Í dag er þessi ,,þjónusta” hugsuð sem eins konar strætisvagnar fyrir fatlað fólk. Munur er auðvitað mikill og það er ekki á nokkurn hátt hægt að líta á strætisvagnakerfið og ferðaþjónustu fatlaðra sem einhverjar hliðstæður. Þegar farþegi ætlar að nýta sér ferðaþjónustuna þarf hann auðvita fyrst af öllu að senda inn formlega umsókn(að minnsta kosti tvisvar sinnum á ári) til síns sveitarfélags til þess að fá leyfi til að nýta sér þessa þjónustu. Að því leyfi fengnu á hann að panta ferðina með minnst dags fyrirvara, sem er svo sem ekkert stórmál. Það sem er hins vegar stórmál í þessu samhengi og veruleiki nánast allra þeirra sem þurfa að nota þessa þjónustu er að ekki er hægt að treysta því að ferðapöntunin standist. Hér á ég ekki við fimm til tíu mínútur til eða frá, stöku sinnum. Ég á við hálftíma til fimmtíu mínútna seinkun, ekki stöku sinnum, heldur oft, jafnvel oft í viku. Svo kemur það auðvitað fyrir að bíllinn kemur bara alls ekki og þá eru góð ráð dýr. Ég veit ekki hversu mörgum klukkutímum ég eyði í hverjum mánuði, starandi út um gluggann í þeirri von á hvítur bíll með blátt merki renni í hlaðið.

Nú finnst eflaust sumum ég vera að velta mér upp úr einhverju ,,yfirstéttarvandamáli” í stað þess að vera þakklát fyrir það sem ég þó hef. Auðvitað hef ég það mjög gott, búandi á Íslandi, og ég er þess afar þakklát. Ég tel þó að mitt hlutverk sé ekki bara að þegja og brosa. Fyrir mér er þessi þjónusta sem í boði er fyrir fatlaðra raunverulegt vandamál sem fáir virðast átta sig á. Ég upplifi og heyri nánast daglega eitthvað neikvætt um þessa „þjónustu“.

Í fötlunarfræðum er fötlun skoðuð út frá félagslegu sjónarhorni og þá er gjarnan talað um að samfélagið ,,fatli” einstaklinginn. Það er, að skert geta einstaklingsins kemur fyrst og fremst til vegna þess úrræðaleysis sem ríkir í samfélaginu. Ég hef verið mátulega hlynnt þessari nálgun hingað til. Ég hika þó ekki við að fullyrða að ferðaþjónusta fyrir fatlaðra, í þeirri mynd sem hún er í dag, fatlar fólkið sem hana notar.

Ég efast um að fólk átti sig almennilega á því hversu heftandi þessi þjónusta er í raun. Vegna þess hve ótraust og ónákvæm ferðaþjónustan er, verður það hið mesta mál fyrir mig að geta stundað þá vinnu sem ég stefni á að gera. Ég stunda nám í framhaldsskóla þar sem mikilvægt er að vera stundvís. Því miður hef ég margoft verið of sein vegna tafa ferðaþjónustunnar. Þar að auki hef ég nú þegar starfað við stundakennslu við háskóla hér á landi og þegar ég sinni þeirri vinnu get ég ekki með nokkru móti nýtt mér þjónustuna. Ég get ekki verið hálftíma of sein í kennslustund þar sem ég sjálf er kennarinn. Vanvirðing við minn tíma er algjör. Ég þarf þá alfarið að treysta á góða vini og hugulsama ættingja sem jafnvel skreppa frá á miðjum vinnudegi til þess að ég komist í mína vinnu.

Það er deginum ljósara að það fyrirkomulag sem nú ríkir hentar flestum mjög illa. Úrræðaleysið er mikið og engin lausn virðis sjáanleg. Ég er þó þeirrar skoðunar að stærsta og erfiðasta vandamálið (í þessu máli) sé það viðhorf sem viðist enn ríkja í samfélaginu. Hugsunin virðist vera sú að fatlaðir eru ekki mikilvægir, þeim liggur ekkert á, þeir þurfa ekkert endilega að mæta á réttum tíma því þeir eru hvort sem er ekki að sinna neinu mikilvægu hlutverki. Það gefur auga leið að lítil þörf þykir á breytingum ef þetta viðhorf ræður ríkjum.

Staðreyndin er sem sagt sú að ég get menntað mig mikið í því ágæta menntakerfi sem við höfum á Íslandi. Ég get tekið margar háskólagráður og jafnvel sérmenntað mig á ákveðnu sviði. Ég sæki um vinnu sem ég hef mikinn áhuga á og er tengd minni sérþekkingu. Hreyfihömlun mín sem slík hamlar mér ekkert í þessari vinnu. Þetta er ábyrgðarfullt starf og í því fellst mikið innanbæjar flakk þar sem ég þarf að sitja fjölda funda og mæta á ýmsar uppákomur. Ég þarf að hafna þessu starfi vegna þess að það er ekki nokkur leið fyrir mig að sinna því sökum ferðaþjónustunnar sem í boði er fyrir mig. Viðhorfið að fatlaðir séu byrði á samfélaginu lifir greinilega enn góðu lífi. Það virðist gleymt og grafið að notendur þessarar þjónustu eru fullgildir þegnar samfélagsins og hafa margt fram að færa til þessa samfélags ef þeir aðeins fá tækifæri til þess.

Samfélagið hefur fatlað mig og gert mínar þarfir og þekkingu óþarfar og lítils virði.
Getur þú sinnt þeirri vinnu sem þú sinnir og gert allt hitt sem gera þarf á hverjum degi ef sú ferðaþjónusta sem ég þarf að nota væri eina úrræðið sem í boði væri?

 
- Embla Ágústsdóttir

Ef einhver á leið til Akureyrar....

Kisi

Ég opnaði dyrnar inn á hótelherbergið mitt sem var á fínu hóteli í New Your. Ég gekk inn, þungum skrefum, dauðþreytt eftir átök dagsins. Ég var í þann mund að fara að fleygja mér í mjúka blúndurúmið þegar ég kom auga á köttinn minn, sem lág þar steinsofandi. Ég reyndi að mjaka honum innar í rúmið svo ég gæti bara lagst við hliðina á honum. Hann rumskarði auðvitað við þetta brölt í mér, leit hneykslaður á mig og sagði ,,þú veist að þú getur bara talað við mig sko”. Ég varð öll hin vandræðalegasta og sagði ,,heh já, auðvitað. Hérna ég var að pæla hvort þú gætir fært þig aðeins innar svo ég komist líka í rúmið?”. Hann reis á fætur gekk nokkur skref og hringar sig svo niður ofan á eina rósamynd á sængurverinu. Hann er smekkköttur hugsaði ég um leið og ég fór úr jakkanum og smokraði mér varlega undir sængina við hlið Kisa. Eftir smá stund sagði hann ,,það er nú betri svefnfriður í herberginu mínu, uppi á áttundu hæð. Minni umferðarhávaði og svona.”

Þetta dreymdi mig í nótt!

Þegar ég vaknaði frekar þreytt og fór fram sá ég Kisa sofandi undir borðstofuborðinu. Þvílík synd að þetta var bara draumur. Það væri voða notalegt að geta stundum spjallað við hann.

 

 

Hér er hann, fallega dýrið mitt

Emblan.... ekki alveg í lagi í dag

Áramótabloggið 2008

Ég hef það fyrir sið að skrifa sértaka áramótafærslu á síðustu dögum ársins. Rakst á um daginn áramótabloggið mitt síðan 2005. Afa skemmtilegt....
En hér kemur sem sagt Áramótabloggið 2008!

Árið 2008, ár breytinganna! Vægast sagt... Margt algjörlega óvænt og afar skemmtilegt sem átti sér stað. Líka margt algjörlega óvænt og erfitt. Að ógleymdum öllum tilviljunum sem leiddu mig í óvænta átt.

Árið 2008 hófst í Beykihlíð 4 með mikilli vökunótt, minnir að ég hafi sofnað klukkan 10 morguninn eftir. Síðan hófust auðvitað sundæfingarnar. Þann 19. Janúar keppti ég í fyrsta skipti á móti fyrir ófatlaða. Um svipað leiti fékk ég þær fréttir að ég hafi fengið tvo afreksíþróttastyrki. Allt snérist um sundið og þessa endalausu barráttu um Ólympíuleikana. Á þessum sama tíma var skólinn kominn á fullt. Ég var þarna að byrja í áfanganum sem átti eftir að hafa rótæk áhrif á líf mitt. Ég var, ásamt 11 stelpum og 1 strák í kynjafræði. Ég valdi þennan áfanga sökum minnir miklu forvitni. Ég kolféll fyrir þessum fræðum strax í fyrsta tímanum. Þetta, var málið! Svo þriðjudagar urðu hið mesta tilhlökkunarefni þá önnina, því á þeim dögum var áfanginn kenndur. Um miðjan febrúar fór ég til Malmö, gisti á Hilton hóteli og keppti í hræðilega ömurlegri sundlaug. Og verslaði auðvitað frá mér allt vit á H&M. 29. febrúar var merkilegur dagur. Þá var ég stödd í Háskólanum á Akureyri og var þar að kenna í fyrsta skipti við Háskóla. Þar stóð ég í stofu 101, nett taugaóstyrk en þó að njóta lífsins í botn, með Svanhildi mér við hlið.

Í apríl var kynjafræðin farin að hertaka huga minn allsvakalega. Rúmlega klukkutíma símtöl við Írisi Ösp kynjafræðivinkonu voru daglegt brauð. Þar sem umræðuefnið var iðulega tengt námsefni dagsins. Í lok apríl hélt ég með landsliðinu til Sheffield á sundmót. Þetta var vægast sagt tilfinningaþrungin ferð. Það var mjög stutt á milli dramatískra grátkasta og yfirþyrmandi hamingjufaðmlaga-öskra. Á þessu móti var ég loksins metin í þann fötlunarflokk sem ég á heima í. Eins og þeir sem málið þekkja vita skipta þessir flokkar höfuð máli. Ég setti líka heimsmet á þessu móti! Flugsundkonan Embla var í essinu sínu. En á þessu móti fékk ég það líka staðfest að ég kæmist ekki á Ólympíuleikana, sem voru að sjálfsögðu fréttir sem ég vildi aldrei fá.

Í maí tók ég tvö lokapróf, fór til Akureyri í 2 fermingar og fór í marga söngtíma. Í lok mánaðaris fór ég á Reykjalund í rosa flott prógramm með 4 öðrum stelpum. Ég var á Reykjalundi í 3 vikur og hafði það afar skemmtilegt. En á þessum þrem vikum sem ég átti að vera sem mest uppi á Reykjalundi gerði ég auðvitað ansi margt. Flest kvöldin, sem ekki voru skipulögð hjá okkur á Reykjalundi, nýtti ég til þess að skjótast í Hafnarfjörð í söngtíma. Þann 5. júní hélt ég mína eigin tónleika með góðri aðstoð allra þeirra frábæru tónlistamanna sem að tónleikunum komum. Það var alveg einstök tilfinning að vera þarna uppi á tilbúna sviðinu með hljóðfæraleikara í kringum mig og syngja öll mín uppáhalds lög.

Sumarið var ljúft og gott. Skólinn byrjaði á ný í lok ágúst eins og ekkert hafi í skorist. Hvað sundið varðaði ákvað ég eftir ýtarlega skoðun að minnka við mig og æfa minna. Ég fékk líka til liðs við mig vinkonu með meiru sem gerði íþróttaiðkunina mína margfalt fyrirferðaminni. Herdísin mín kom mér skemmtilega á óvart. Planið var að hún yrði aðstoðarmanneskja í 3 tíma á viku, en hún varð strax góð vinkona og tilhlökkunarefni.

Það átti sér stað afar sögulegur viðburður í haust þegar Svanhildur nokkur Kristínardóttir tók þá ákvörðun að flytja í Mosfellsbæ, nánar tiltekið í herbergið við hliðina á mér. Það er yndislegt og sambúðin gengur vonum framar.
 
Þann 2. September kl. 08:20 steig ég svo ein mín liðs útúr flugvél á Akureyri og hélt upp í Háskóla þar sem ég kenndi nemendum í grunnáfanga í fötlunarfræðum.
Þrem vikum eftir þessa dagsferð mína til Akureyrar fékk ég símtal sem kom mér satt best að segja á óvart. Í símanum var kona sem ég hafði aldrei hitt en hafði heyrt heil ósköp um. Þessi kona heitir Hanna Björg og er lektor í fötlunarfræðum við Háskóla Íslands. Erindi hennar veitti mér mikla hamingju, hún bað mig að koma og halda fyrirlestur fyrir nemendur í meistaranámi í fötlunarfræðum. Í framhaldi af þessari heimsókn minni í Háskólann kynntist ég svo konunni, sem setti ,,i-ið” yfir punktinn svo úr varð stórt upphrópunarmerki!

Ég kynntist Helgu, sálufélaga með meiru, í lok september. Í kjölfarið kynntist ég búddismanum. Í fyrstu var ég svona frekar efins um að þetta, en ákvað þó að hlusta á útskýringar Helgu af því að ég fann að hún hafði lífsviðhorf sem var næstum óþægilega líkt mínu eigin. Búddisminn birtist mér sem einskonar endursögn á mínum viðhorfum, hugmyndum og pælingum, og ekki sýnst tæki til þess að nota þessar hugmyndir.

Frá því í september hefur líf mitt einkennst af hamingju og vellíðan eins og glöggir lesendur sjá. Fyrir mig hefur árið 2008 einkennst af orðunum Svanhildur, óhagganleg hamingja, fötlunarfræði, kynjafræði, búddismi og Helga. Fyrir árið síðan voru þessi orð frekar merkingalaus fyrir mig, nema auðvitað orðið Svanhildur. Líf mitt tók frekar óvænta en afar skemmtilega stefnu þetta árið. Auk alls þess sem ég er búin að nefna, hef ég kynnst alveg fjölda fólks á árinu. Margt af þessu fólki hefur veitt mér mikinn innblástur og má þar kannski hellst nefna Írisi Ösp kynjafræðivinkonu, Hönnu kynja-og félagsfræðikennara, Snæfríði háskólakennara og Birnu Rebekku búddavinkonu! Þessar konur eiga það sameiginlegt að hafa veitt mér rosalega mikinn og ólýsanlegan styrk, hver á sinn hátt.

Árið 2009 mun ganga í garð eftir tæpa 24 tíma. Ég veit að það verður stórkostlegt ár af því ég ætla að hafa það stórkostlegt!

Árið 2009 ætla ég að hafa aðrar áherslur en undanfarin ár. Ég ætla að leggja mikla áherslu á námið sem ég stunda, til þess að komast á þann stað sem ég ætla! En fyrst og fremst ætla ég að vera HAMINGJUSÖM árið 2009!

Ég ætla að enda árið á sama stað og það hófst, í Beykihlíð 4. Ég ætla að byrja nýtt ár með bros á vör og hamingju í hjarta.

Takk fyrir árið allir.
Hafi þið það sem allra best!

Emblan

Ábyrgð og stjórn á eigin lífi

,,No one can take away your self respect if you do not give it to them”
,,Be the change you want to see in the world."

Þetta sagði Gandhi. Gandhi sagði og gerði rosalega margt áhrifarík, enda mikill frumkvöðull á sínum tíma. Þessar tilvitnanir, eru í miklu uppáhaldi hjá mér. Sú fyrri boðar þessa viðmiklu hugmynd um stjórn á eigin lífi og aðstæðum. Hugmynd sem ég er hlynnt. Við erum svo oft ,,að lenda í einhverju” slæmu. Okkur gengur illa í skólanum af því kennarinn er svo ömurlegur, við eigum ekki vini því allir í vinahópnum er leiðinlegir og ósanngjarnir, það hefur engin trú á okkur og svo framvegis. Við erum rosalega fljót að skella okkur í fórnarlambsgírinn, þegar okkur gengur illa auðvitað. Þegar vel gengur erum við tilbúin að taka alla ábyrgðina. Voða kósý.... Það að taka fulla ábyrgð á eigin lífi er frekar biluð hugmynd, til að byrja með. Það er til ógrynni af sjálfhjálparbókum, sem fólk les í þeim tilgangi að auðga líf sitt. Bókin Secret er ein þeirra, sem vakti ómælda athygli. Í henni er aðalmálið að ef við hugsum nógu mikil um eitthvað tiltekið þá mun það gerast, við munum fá það sem við viljum. Þessi lífsspeki er sett upp sem leyndarmálið mikla. Mikil markaðssetning. Ég er sammála mörgu í þessari bók og ég veit það sjálf að þessi lífsspeki er ekkert rugl.

En mér finnst vanta aðalatriðið. Það sem skiptir mestur máli. Ég er sammála því að það sé hægt að gera allt ef við trúum því að við getum það. Það er svo sem ekkert til þess að vera sammála eða ekki, þetta er bara staðreynd. EN..... Við þurfum að trúa því, í alvöru! Ég get sagt, já ég trúi því að ég geti orðið geimfari. Ég trúi því ekki. Ef ég tryði því í alvöru og hefði mikinn áhuga á því þá væri ég líklega að vinna hörðum höndum að því núna, mennta mig í geimvísindafræði og blaa..... Ég get sagt, já ég trúi því að ég geti aukið mannréttindi fatlaðra. Ég trúi því. Ég er nú þegar farin að vinna að því. Ég er að mennta mig á ákveðnu sviði til þess að geta seinna sérhæft mig í fötlunarfræðum, til þess að geta aukið mannréttindi fatlaðra. Ég sendi þau skilaboð út í umhverfið að ég trúi því að ég geti þetta. Það er því engin tilviljun að ég sé beðin um að halda fyrirlestra á ýmsum stöðum sem koma á einhver hátt að mannréttindum fatlaðra. Ef ég hefði ekki haft trú á því að ég gæti gert þetta, þá hefði mér aldrei boðist að halda fyrirlestra. Fólkið, háskólakennararnir sem í mig hringja í biðja mig að kenna nemendum sínum trúa því að ég geti haft áhrif á þau, af því ég trúi því sjálf.

Hin tilvitnunin, boðar ábyrgð hvers og eins einasta í þessu lífi. Það er margir sem vilja sjá aukin heimsfrið og meiri virðingu í heiminum í dag. Þetta sama fólk situr heima í stofu, bölvar Davíð Oddsyni í sand og ösku og rífst og skammast í börnum sínum og maka, og skilur svo ekkert í þessu virðingaleysi stjórnvalda. Ég skil ekki alveg hvernig hægt er að ætlast til þess að einhverjir nokkrir stjórnarmenn geti haldið friði í heilu landi ef við getum ekki einu sinni haldið friði á okkar eigin heimili.
Þessi ábyrgð á alltaf við, þetta er ábyrgð á öllu í lífinu. Þetta á auðvitað bæði við þegar okkur gengur vel og illa. Við erum ekki einhver fórnarlömb sem fylgjum straumi örlaga okkar algjörlega hjálparlaus og máttvana. Þegar mér gengur vel í lífinu eru það afleiðingar einhverja gjörða eða hugsanna minni. Ég setti fram jákvæð orsök, afleiðingarnar verða jákvæðar. Þegar mér gengur illa eru það líka afleiðingar gjörða minna og hugsanna. Líka orsök og afleiðingar. Mér gengur illa í skólanum kannski af því ég legg mig ekki nægilega mikið fram. Ástæðan er ekki sú að kennarinn var ömurlegur. Kannski finnst mér kennarinn ömurlegur og finnst hann kenna illa en það er alltaf á minni ábyrgð að leyfa honum að hafa áhrif á mitt gengi í skólanum.

Það að taka ábyrgð á eigin lífi og finna hve mikið vald við höfum, veitir mér ólýsanlega vellíðan. Þessi óhagganlega hamingja, sem ég skrifa mikið um, mun ekkert haggast nema auðvitað að ég leyfi öðrum að taka völdin yfir lífinu mínu.

Emblan........ er rosalega skotin í lífinu

Breytingar

Nothing prepares you for the moment when you meet the person who’s going to change your life.

Svona byrjar bók sem ég fékk gefins núna fyrr í vetur. Konan sem gaf mér bókina rétti mér hana yfir borðið, með hæðnisglott á andlitinu, án efa vitandi að hún sjálf var í þann mund að fara að umbreyta lífi mínu. Jæja, hún hafði þá alla vega rétt fyrir sér í þetta skiptið. Það var ekki þannig að þegar ég hitti þessa kona fyrst að með okkur tæki strax góð vinátta. Nei... Það var eitthvað miklu meira, dýpra og einstakara en það. Ég er ekki að tala um ástarsamband, eins og svo margir hafa haldið. Neinei ekkert svoleiðis... Hún lýsir því best sjálf, sálufélagar..... Kannski er það ekkert svo merkilegt í sjálfum sér, bara röð tilviljana.... Ég veit það ekki, þessi röð tilviljana er alla vega orðin ansi löng!

Afleiðingar þess að ég kynntist þessari konu ,,fyrir tilviljun” eru margþættar og munu eflaust vera til staðar alla mína tíð. Þetta var ekki svona týpískt dæmi þegar við hittum nýja manneskju með undraverð lífsviðhorf sem eru á skjön við okkar eigin og við ákveðum að taka þessi viðhorf upp í von um betra líf. Alls ekki. Í grunnin var lífsýn okkar sú sama, enda var það það sem dró okkur saman í upphafi. Margt er eins, mjög margt. En margt sem hún sagði var mér algjörlega ókunnt. Ég vissi ekkert um þetta!

Fyrst var ég efins, mjög, því þetta var svo nýtt og framandi. Ég ákvað þó að skoða þetta með opnum hug, reyndi að vera eins fordómalaus og ég gat. Það var frekar erfitt, en vel þess virði.
Ég er ekki efins lengur, svo langt í frá. Ég er þó ekki að samþykkja eitthvað út í bláinn og trúa blint á ósannindi. Ég veit það sjálf af eigin reynslu að það sameiginlega lífsviðhorf sem við höfum er ekki bara eitthvað rugl til þess að auðvelda okkur lífið.

Þessi kona breytti lífi mínu með tvenns konar hætti.

• Með því að kynnast henni fékk ég staðfestingu, á því að það sem ég er að gera er hvorki vitleysa né órökrétt.
• Með því að kynnast henni öðlaðist ég djúpstæðan skilning á eigin krafti og því að ég sjálf stjórna mínu eigin lífi og ber ábyrgð á því.

Ég er ótrúlega hamingjusöm núna. Hamingja mín er djúpstæð og hún er byggð þeirra stjórn sem ég hef á eigin lífi. Ég vel það að vera hamingjusöm. Þessa hamingju getur engin tekið frá mér. ,,No one can take away your self respect if you do not give it to them” sagði Gandhi....

Ég mætti, næstum því of seint, í litla skólastofu upp í Odda þann 22. september síðar liðinn til þess að halda fyrirlestur. Þegar ég stóð þar í dyragættinni frekar taugaóstyrk og leit yfir hópinn sem kom til með að hlusta á fyrirlesturinn minn, óraði mig ekki fyrir því að þar inni sæti konan sem nokkrum dögum seinna ætti eftir að hafa þessi óútskýranlegu áhrif á mitt líf.....

Emblan..... er hamingjusöm og þakklát fyrir að hafa kynnst þessari konu, sem var svo sem engin tilviljun

Hún....

 

Ég heyrði að hún gekk hljóðlega að herbergi mínu, svo staðnæmdist hún í dyragættinni. Ég leit upp, frá tölvunni auðvitað, og sá hana standa þarna. Hún var fallegri en nokkru sinni fyrr. Hún hafði tekið niður allar þykku grímurnar sínar, þessar grímur sem við höfum öll til þess að líta út fyrir að vera betri og fullkomnari en við í raun erum. Ég horfði á hana um stund, grandskoðaði alla drætti andlitsins sem ég hafði aldrei séð áður vegna þess að hún hafði alltaf verið með þykkt lag af farða yfir öllu andlitinu. Mér hafði alltaf fundist hún sæt og krúttleg en aldrei neitt áberandi falleg. Ég hafði auðvitað aldrei velt henni mikið fyrir mér. Fyrir mér var hún, og tilvist hennar, fullkomlega sjálfsögð, óskýr og stundum mjög asnaleg. En ég hugsaði ekkert um það. Hún var bara eins og hún var, stundum yndislega og stundum ömurleg, alveg óháð því hvernig ég var. Hún var mér hulin ráðgáta. Ég gerði mér ekki grein fyrir því að það sem ég sá var aðeins gríma. Sökum þessarar grímu, hafði ég aldrei öðlast skilning á henni, það var alltaf eitthvað sem passaði ekki, það var einhver plastlykt af andliti hennar. Plastlykt af þessu semí fallega og ópersónulega andliti sem blasti við augum mínum alla daga.

Þessi nýja sýn, þetta nýja andlit, vakti mikla vellíðan hjá mér. Ég gekk nær henni til þess að virða enn frekar fyrir mér öll þessi svipbrigði og sér einkenni í andliti hennar. Merkilegt fannst mér að hún kippti sér ekkert upp við það að ég stæði alveg upp við hana. Undir venjulegum kringum stæðum hefði hún strax ýtt mér í burtu og við farið að rífast. Líklegast vegna þess að hún vildi ekki fá mig of nálægt, svo ég sæi ekki grímuna. En það var eitthvað óvenjulegt við þetta kvöld. Þetta var kvöldið sem öll púslin í púsluspilinu smullu saman. Þessu fimmþúsund púsla púsluspili sem mér hafði aldrei dottið í hug að ég gæti nokkur tímann klárað.

Ég stóð enn þétt upp við hana og starði á andlit hennar. Þessa óyfirstíganlegu fegurð. Ég hafði aldrei séð neitt þessu líkt. Ég færði fingurinn ofurhægt upp að andliti hennar og strauk laust yfir ennið, niður kinnina, meðfram vörunum, þar sem ég staðnefndist. Ég fann hvernig ég tengdist henni á einhvern óraunhæfan hátt. Ég fann fyrir hverju einasta smáatriði í andlitið hennar. Ég fann fyrir hrukkunum á enni hennar, skinninu sem hnipraðist saman í kringum augu hennar, og, svo fann ég líka svo sterkt fyrir mjúku og fullkomlega sléttu húðinni sem hvíldi ljúft yfir kinnum hennar. Þetta andlit var miklu fallegra, einlægra, áhrifameira og trúverðugra en nokkur tímann þessi gríma, sem hafði haft fullkomna stjórn á mér, af mér gjörsamlega óvitandi.

Með því að sjá hana þarna, berskjaldaða, lausa við alla tilgerð og tilraunir til að fegra hluti sem þó voru fallegir, upplifði ég ótakmarkaðan skilning á eigin tilvist, ég fylltist sterkri sannfæringu um að ég sjálf gæti algjörlega stjórnað eigin aðstæðum. Ég get það af því ég hef séð hana og ég þekki andlit hennar, veit hvar hrukkurnar eru, og ég veit hvernig hægt er að komast frá hrukkunum yfir á dásamlegu mjúku og sléttu húðina.

Fyrir mér er hún fullkomleg. Hrukkurnar, saman hnipraða skinnið og línan sem myndast við hægra munnvikið þegar hún brosir, gera hana að því sem hún er. Hún er ekki lengur fullkomlega sjálfsögð, óskýr og stundum mjög asnaleg. Þess í stað er hún heilsteypt, raunhæf, skiljanleg og ber með sér þessa yfirgnæfandi fegurð.

Hún er það sem ég hef alltaf vonað að væri raunverulegt. Hún veitir mér óhagganlega, djúpstæða hamingju.

Í þessari færslu, persónugeri ég, líf mitt.

Emblan.......